EKONOMİ VE DIŞ TİCARET | 9 Ekim 2026
Özbekistan, 2026 yılının son çeyreğine girerken altyapı yatırımları, dış ticaret, tarım, enerji ve lojistik alanlarında önemli gelişmelere sahne oluyor. Açıklanan yeni finansman programları, büyüyen ithalat hacmi ve Türkiye ile güçlenen ekonomik ilişkiler, ülkenin bölgesel ticaretteki konumunu yeniden şekillendiriyor.
Özbekistan ekonomisi, 2026 yılında yatırım odaklı büyüme stratejisini sürdürürken uluslararası ticaret ve altyapı projelerinde yeni bir aşamaya geçiyor. Ülkenin sanayi kapasitesini artırmaya yönelik politikalar, yabancı yatırımcılarla geliştirilen finansman mekanizmaları ve bölgesel ulaşım koridorlarına yapılan yatırımlar öne çıkıyor.
Dış Ticaret Hacmi 57,4 Milyar Dolara Ulaştı
Özbekistan Ulusal İstatistik Komitesi verilerine göre ülkenin dış ticaret hacmi, 2026 yılının ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla %7,6 artarak 57,4 milyar dolara yükseldi.
Aynı dönemde ithalat 34,53 milyar dolar, ihracat ise 22,86 milyar dolar olarak gerçekleşti.
İthalatın %16,3 oranında artması, ülkede makine, ekipman, teknoloji, sanayi girdileri ve tüketim ürünlerine yönelik talebin sürdüğünü gösteriyor. Aynı dönemde ihracat %3,4 gerilerken dış ticaret açığı 11,66 milyar dolara yükseldi.
Çin ve Rusya, Özbekistan’ın en büyük ticaret ortakları olmaya devam ederken Türkiye, yaklaşık 1,93 milyar dolarlık ticaret hacmiyle önemli ortaklar arasında yer aldı.
Özellikle makine ve ekipman ithalatının 11,26 milyar dolara ulaşması, üretim altyapısını geliştirmeye yönelik yatırımların önemini ortaya koyuyor. Gıda ithalatındaki %39,3’lük artış da tarım ve gıda tedarik zincirindeki ticari hareketliliğe işaret ediyor.
Altyapı Yatırımlarında 5 Milyar Dolarlık Finansman Perspektifi
Özbekistan Hükümeti ile Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) arasında 2026–2029 dönemini kapsayan yeni bir yatırım programı imzalandı.
Program kapsamında, ülkenin altyapı projelerine yönelik 5 milyar dolara kadar potansiyel finansman öngörülüyor.
Enerji iletim sisteminin modernizasyonu da iş birliğinin öncelikli alanları arasında bulunuyor. Elektrik şebekesinin dayanıklılığını artırmaya yönelik proje hazırlıkları için ayrıca 1,5 milyon dolarlık hibe anlaşması gerçekleştirildi.
Özbekistan’ın 2030 yılına kadar elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payını %54’e çıkarma hedefi, enerji iletim altyapısında kapsamlı modernizasyon ihtiyacını beraberinde getiriyor.
Bu gelişmeler; enerji ekipmanları, elektrik altyapısı, mühendislik hizmetleri ve endüstriyel teknoloji alanlarında faaliyet gösteren uluslararası şirketler açısından takip edilmesi gereken yeni bir yatırım gündemi oluşturuyor.
Lojistikte 2030 Hedefi: Yeni Merkezler ve Dijital Altyapı
Özbekistan, Orta Asya’nın önemli transit ve dağıtım merkezlerinden biri olma hedefi doğrultusunda lojistik altyapısını genişletiyor.
Ülke genelinde toplam 739 hektarlık alanda 17 lojistik merkezi projesi yürütülüyor. Bunun yanında Hanabad, Yangiyul, Ahangaran, Alat ve Tirmiz bölgelerinde yeni lojistik alanlarının geliştirilmesi planlanıyor.
2030 yılına kadar lojistik merkezlerinde dijital yönetim sistemlerinin yaygınlaştırılması ve bunların ulusal E-Logistika platformuna entegre edilmesi hedefleniyor.
Özbekistan ayrıca 2027 yılında uluslararası finans kuruluşları ve Avrupa Birliği’nin Global Gateway girişimi üzerinden 200 milyon doların üzerinde finansman temin etmeyi planlıyor.
Bu yatırımların, Türkiye ile Orta Asya arasındaki taşımacılık, depolama ve dağıtım operasyonları açısından yeni kapasite oluşturması bekleniyor.
Gayrimenkul ve İnşaat Sektöründe Büyüme Sürüyor
Özbekistan Merkez Bankası verilerine göre 2026 yılının ikinci çeyreğinde gayrimenkul piyasasında 74.400 alım-satım işlemi gerçekleştirildi.
Konut kredilerindeki genişleme, piyasadaki talebi destekleyen başlıca faktörlerden biri oldu. Nisan-Haziran döneminde kullandırılan konut kredileri yıllık %48 artışla 7,4 trilyon suma ulaştı.
Yılın ilk yarısında kullanıma sunulan konut alanı ise %7,2 artışla 7,7 milyon metrekareye yükseldi.
Konut fiyatlarında da artış eğilimi devam etti. Haziran 2026 itibarıyla birincil piyasadaki daire fiyatları yerel para birimi üzerinden yıllık %6,2, ikincil piyasadaki fiyatlar ise %6,3 oranında yükseldi.
İnşaat yatırımlarındaki genişleme; yapı malzemeleri, mekanik tesisat, elektrik sistemleri, inşaat makineleri ve yapı teknolojileri sektörleri açısından önemli bir talep zemini oluşturuyor.
Tarım Sektörüne Yeni Teşvikler ve Türkiye ile İş Birliği
Özbekistan yönetimi, tarımsal üretimin desteklenmesi ve sektördeki finansal risklerin azaltılması amacıyla yeni teşvik mekanizmalarını gündeme aldı.
Açıklanan düzenlemeler kapsamında pamuk üreticilerine yönelik destekler, hayvancılık işletmelerinde yem bitkisi üretiminin teşvik edilmesi ve su tasarrufu sağlayan sulama teknolojilerine yönelik performans esaslı sübvansiyonlar öne çıkıyor.
Diğer taraftan Türkiye ile Özbekistan arasındaki tarımsal iş birliğinin genişletilmesi amacıyla iki ülkenin tarım bakanları bir araya geldi.
Görüşmelerde hayvancılık, yem altyapısı, tohum üretimi, kuraklığa dayanıklı bitki çeşitleri, balıkçılık ve bilimsel iş birliği konuları değerlendirildi.
Bu temaslar, özellikle tarım teknolojileri, sulama sistemleri, yem üretimi, tarımsal makine ve ekipmanlar ile gıda işleme teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren Türk şirketleri açısından önem taşıyor.
Ulaştırma Altyapısında Yeni Otoyol Projeleri
Özbekistan, şehirler arası ulaşım kapasitesini artırmak amacıyla yeni ücretli otoyol projeleri üzerinde çalışıyor.
Taşkent-Andican ücretli otoyolu projesinin ihale süreçlerinin 2027 yılının ilk çeyreği sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Taşkent-Semerkant, Taşkent-Çarvak ve Namangan-Pungan güzergâhları da yeni karayolu yatırımlarının gündeminde bulunuyor.
Artan araç sayısı ve büyüyen ekonomik faaliyetler, ülkenin ulaşım altyapısına yönelik yatırım ihtiyacını güçlendiriyor.
Enflasyon Eylül Ayında %6,4 Oldu
Özbekistan’da yıllık enflasyon, Eylül 2026 itibarıyla %6,4 seviyesine yükseldi. Bu oran, Ağustos ayına kıyasla 0,2 puanlık artış anlamına gelirken önceki yılın aynı dönemindeki %8 seviyesinin altında kaldı.
Eylül ayında gıda fiyatları %1, hizmet fiyatları %0,9 ve gıda dışı ürün fiyatları %0,3 oranında arttı.
Özellikle sebze fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekerken bazı meyve gruplarında fiyat düşüşleri kaydedildi.
Fiyat hareketleri, Özbekistan pazarında faaliyet gösteren üretici, ithalatçı ve distribütörlerin maliyet planlaması açısından yakından izlenmesi gereken göstergeler arasında yer alıyor.
Enerji Sektöründe Yeni Sondaj ve Üretim Hedefleri
Özbekistan, doğal gaz üretim kapasitesini geliştirmek amacıyla arama ve sondaj faaliyetlerini hızlandırıyor.
Yılın son çeyreğinde 40 yeni kuyunun açılması planlanırken gaz iletim hatları, kompresör istasyonları ve mevcut enerji altyapısının modernizasyonuna yönelik projeler de gündemde bulunuyor.
Fergana Petrol Rafinerisi’nde gerçekleştirilen iyileştirmeler sonucunda dizel yakıt üretimi %30, bitüm üretimi %60 oranında artırıldı. Jet yakıtı üretiminde ise beş katlık artış sağlandı.
Enerji altyapısındaki bu gelişmeler, endüstriyel ekipman üreticileri ve mühendislik şirketleri açısından potansiyel proje alanlarını genişletiyor.
Altın İhracatındaki Gerileme Dış Ticaret Göstergelerini Etkiledi
Özbekistan’ın 2026 yılının ilk sekiz ayındaki ihracat performansında altın satışlarındaki gerileme belirleyici unsurlardan biri oldu.
Parasal nitelikte olmayan altın ihracatı, geçen yılın aynı dönemindeki 8,32 milyar dolardan yaklaşık 2,8 milyar dolara geriledi. Ağustos ayında ise altın ihracatı kaydedilmedi.
Bu gelişme, ülkenin toplam ihracat rakamlarının değerlendirilmesinde altın dışı ürün gruplarının performansının ayrıca incelenmesi gerektiğini gösteriyor.
Sonuç: Özbekistan, Bölgesel Ticarette Stratejik Konumunu Güçlendiriyor
Özbekistan’ın ekonomik reformları, uluslararası finansman anlaşmaları ve altyapı yatırımları, ülkenin Orta Asya’daki ticari konumunu güçlendirmeye yönelik uzun vadeli bir stratejinin parçaları olarak öne çıkıyor.
Türkiye açısından bu gelişmeler, geleneksel ihracat ilişkilerinin ötesinde teknoloji transferi, üretim ortaklıkları, distribütörlük yapılanmaları ve proje bazlı iş birlikleri için yeni imkânlar oluşturabilir.